21 Ocak 2019 Pazartesi

CENGİZ AYTMATOV – BEYAZ GEMİ

MERHABALAR;

KİTAPLARIM OLMADAN ASLA'NIN SEVGİLİ TAKİPÇİLERİ...

“İki masalı vardı onun. Biri kendisinindi, bu masalı kimse bilmezdi. Ötekini ise ona dedesi anlatmıştı. Sonra ikisi de yok olup gitti. Şimdi anlatacaklarımız bununla ilgilidir.” ( Sayfa 5, Kitaba başlarken…)

Aytmatov denince çoğumuzun aklına "SELVİ BOYLUM AL YAZMALIM" gelir. Bir filmde karakterlerin biri diğerine "BEYAZ GEMİ"yi hediye ettiğinden beri merak ettiğim kitaplardan biridir; Beyaz Gemi. Geçtiğimiz günlerde okul kitaplığına hediye gelen kitapların içerinde görünce bu güzelliği ilk okuyan ben olmak istedim. Kitap kolisinde bu güzellikle karşılaşmak beklenmeyen bir armağan gibiydi.Okuduğum ilk Cengiz Aytmatov kitabıydı. Bu keyifli okumayı paylaşmak istiyorum sizlerle...


ARKA  KAPAK

İyi yürekli dedesinin himayesine terk edilmiş küçük oğlan balık olmayı, böylece Isık-Göl’de yavaşça seyreden beyaz gemiye ulaşmayı düşler. Gemide hiç görmediği babası vardır; çocuğun yanı başındaysa engin ve korkutucu bir orman... Dedesi hamarat Momun küçük torununa kimsesiz çocukların ve ormanın koruyucusu Boynuzlu Geyik Ana’nın masalını anlatır durmadan. Boynuzlu Geyik Ana ormanın içinden elbette çıkıp gelecektir; gelişiyle insan gaddarlığının bütün gerçekliğini gözler önüne sererek…

 “Dedemin daha bir nice masalı vardır! Kimi üzücüdür, kimisi acıklı, insan dinledikçe gözleri yaşarır. Ama ben bunlardan en çok Boynuzlu Geyik Ana masalını severim. […] Bu masalı sen de biliyor musun, baba? Dedem masalda anlatılanların hepsinin doğru olduğunu söylüyor. Bir zamanlar olmuş bu şeyler. Biz hepimiz Boynuzlu Geyik Ana'nın çocuklarıymışız.”


ÖZET
Roman annesi ve babası ayrılınca dedesi tarafından büyütülen yedi yaşını doldurmuş, sekizine basmakta olan bir çocuğun gözünden dünyayı anlatmaktadır. Isık –gölü kıyısında San-Taş vadisinde korucuların evlerin bulunduğu orman kenarında yaşamaktadır kahramanımız.  Burada topu topu üç ev vardır. Dedenin ikinci eşi olan nine ile dedeyle yaşamaktadır küçük çocuk.

“Peygamber olan peygamberliğini bilmez ki! O da hepimiz gibi insandır. Yalnız haydutlar bilirler haydutluklarını.” (Sayfa 45)

İkinci evde dedenin kızı Bekey teyze ile damadı Orozkul yaşamaktadır. Orozkul orman işçilerinin amiri konumundadır. Aynı zamanda Momun’un kızı ile evlidir. Çocuğu olmayan Orozkul, içki içip, eşini sürekli dövmektedir. Momun ise buna seslenememektedir; çünkü Orozkul'un yanında çalışmaktadır. Yaşlı olduğu için bu saatten sonra başka yere gitmeye cesareti yoktur. Aynı zamanda nine de Momun’a engel olmaktadır. Üçüncü evde Seydahmet ve karısı bebekleriyle yaşamaktadırlar. 


“Avunduğum başka bir şey daha var: İnsanın çocuksu, temiz vicdanı tohumun içindeki öz gibidir. Bu öz olmadan hiçbir tohum gelişemez ve bizleri ileride ne beklerse beklesin, insanlar da yaşadıkça hak,doğruluk denen bir şey de var olacaktır.” (Sayfa 182, Kitabı bitirirken;)


Dedesinin anlattığı masallarla büyüyen çocuğun hayal dünyası oldukça zengindir. Sürekli hayaller kurar. Kendince isim verdiği kayalarla konuşur. Dedesinin dürbününü eline alıp çevreyi seyredip düşünür. Dürbününden sonra en yakın arkadaşı dedesinin kaptıkaçtı çerçisinden aldığı okul çantası olur. 
Özellikle,  çocuk Boynuzlu Geyik Ana masalını çok sevmektedir. Aynı zamanda dedesiyle birlikte bu masala inanmaktadır. 


Dedesinin yaptığı gölün sığ bölümünde taşlarla çevirdiği havuzda yüzen çocuk balık olmayı istemekte ve böylece Isık Göl'deki Beyaz Gemiye ve hayalindeki babasına kavuşacağı günü düşlemektedir. Düşlerinde babasıyla konuşmaktadır.

"Merhaba Beyaz Gemi, ben geldim!"

DEVAMI KİTABIMIZDA....


KİTAPTAN NOTLAR

Kitabı kapattığımda içimde biriken, üzüntü, acıma, öfke gibi duygulara engel olamadım. Kitaptaki çocuğa sıkı sıkı sarılmak istedim.  İyi ki öğretmenim, iyi ki sıkı sıkı sarıldığım çocuklarım var. Kitabın duygusallığıyla kiminin gözlerinin ışığında, kiminin kurduğu hayallerde gördüm roman çocuğunu.  Derinden hissettim bekleyişini, çaresizliğini.

Yazarı ilk defa okumakta birlikte yazarın kahramanın başından geçenleri okuyucuya hissettirme gücü beni etkiledi. Koşarken çocuklar birlikte nefes nefese kalıyorsunuz, inandığı değerler yıkılıp gidince, onunla yıkılıyorsunuz. Muhteşem bir anlatım olmuş bence. 

Yazarın geçmiş ile gelecek arasında masal yardımıyla köprü kurması da çok güzel olmuş. Dedemin de anlattığı bir masal vardı. bazen hatırlarım. o geldi aklıma .Kısacası kitap yüreğime dokundu. 

Bu ayki alışverişime yazarın kitaplarından eklemek niyetindeyim. Önerileri olanlar varsa; paylaşırlarsa sevinirim…

YENİ KİTAPLARLA GÖRÜŞMEK ÜZERE…
SEVGİLER...

12 Ocak 2019 Cumartesi

BRİAN FREEMAN – HİPNOZ

MERHABALAR, KİTAPLARIM OLMADAN ASLA TAKİPÇİLERİ

"Bazı sırların yaşama tekrar geri dönmesine izin verilemezdi." (Sayfa 28)

BRİAN FREEMAN ile ilgili görsel sonucu

En İyi Roman Dalında Edgar ödüllü Amerikalı yazar Brian Freeman'ın okuduğum ilk kitabını paylaşmak istiyorum sizlerle...

"HİPNOZ"


ARKA KAPAK

Catalina, on altı yaşında bir yetimdir. Bir gece ansızın Dedektif Jonathan Stride’ın evine gelir. Üzerindeki ıslak kıyafetleri, kana bulanmıştır. Korkuyla titreyen Cat, kendisini öldürmek isteyen biri tarafından takip edildiğini ve canını zor kurtardığını sayıklamaktadır.
Jonathan’ın ilk aklına gelen, anne ve babası yıllar önce vahşice katledilen genç kızı korumaktır.
Ancak bu kadarı yeterli değildir.
İçinde bulundukları kış mevsimi gibi soğuk kalpli olan katili de yakalamak zorundadır.
Diğer taraftan, kimsenin bilmediği bir gerçek vardır. Cat, ailesi katledilirken yaşananlara şahit olmuştur.
Geçirdiği travmanın etkisiyle gördüklerini hatırlamakta zorlanan genç kız için yapılacak tek şey, onu hipnotize etmek ve gerçeği ortaya çıkarmaktır…


"Çok gençti. Geçmişin asla kendisini terk etmeyeceğini öğrenmesi uzun zaman alacaktı." (Sayfa 181 )


ÖZET
Catalina on yıl önce henüz 6 yaşındayken annesi babası tarafından defalarca bıçaklanarak katledilmiştir. Ardından babası intihar etmiştir. Babasının eve geldiğini ve kendisine zarar vereceğini hisseden annesi Cat’e saklanmasını söylemiştir. Anne ve babasının ölümünü yaşayan Cat travma yaşamış, donmuş halde Jonathan Stride tarafından bulunmuştur.


Jonathan Stride Cat’in annesi Michaela ile arkadaştır ve eski kocası Marty Gamble’ye karşı onu koruyamadığı için Jonathan Stride kendini suçlu hissetmektedir. Anne babasının ölümünden sonra Cat, koruyucu aile ve uyuşturucu bağımlısı teyzesi Dory arasından ve bazen de sokaklarda yaşamıştır. Fuhşa da karışmıştır. Fuhuş yapması için gittiği bir partide tatsız olaylar yaşayıp, partinin yapıldığı gemiden kaçarken takip edildiğini fark eder. Takipçi Cat’e saldırır. Cat kaçmayı başarır Stride’ye sığınır. 


Başından geçenleri anlatır. Jonathan Stride onu himayesi altına alır. Soğukkanlı katil işbaşındayken, Jonathan Stride olayları çözmeye başlar. Cat'in annesinin ölümünden kendini sorumlu tutan Jonathan Stride onu koruyacağına söz verir. Olaylar polis, şehrin zenginleri ve Cat arasında ilerler. Çoğu polisiyede olduğu gibi sürpriz sonla biter.


KİTAPTAN NOTLAR

Bu kitap da yine bir marketten cüz-i fiyatlara aldıklarımdan. (5 lira) Marketlerde kitap satışı tam benlik, ekmek alırken kitap almak güzel… Bazen içlerinden başarılı olanlar da çıkıyor üstelik. Bir de hiç tanımadığım yazarlarla tanışma fırsat bulmuş oluyorum.  Brian Freeman da bu yazarlardan.


Kitabın adından başlayalım. Ben isminden yola çıkarak; psikanaliz sahneleri olacağını, heyecanlı seansların olacağını hayal etmiştim. Ama Hipnoz sahnelerinin kitaba ismini verecek kadar ağırlıklı olduğunu düşünmüyorum. Sahneler psikiyatrist Vincent  ile Cat’in cinsel ilişkilerinin gerisinde kaldığı gibi, aslında Vincent’in ölümünü bu sahnelere bağlar diye düşünmüşken, hayal kırıklığı yaşadım doğrusu.

Roman boyunca cinsel sahneler hiç makaslanmadan anlatılmış, romana herhangi bir şey katmadığı gibi, konuyu dağıtmaktan başka işe yaramamış.
Konunun ilerleyişi fena değil. Katil seçimi de yerinde olmuş. Yazar şaşırtmayı başarmış. Bunun yanında yazarın üslubu ve ince zekâsının birleşimi ile okunabilir bir kitap ortaya çıkmış.

YENİ KİTAPLARLA GÖRÜŞMEK ÜZERE...

7 Ocak 2019 Pazartesi

STEFAN ZWEİG – AY IŞIĞI SOKAĞI

MERHABALAR; KİTAPLARIM OLMADAN ASLA TAKİPÇİLERİ



İstisnasız en sevdiğim Alman Öykü yazarı Setafan Zweıg'ın 5 öyküden oluşan, öyküler seçkisini paylaşmak istiyorum sizlerle...


ARKA KAPAK

Fransa’nın bir liman kentinin denizci mahallesinde gezinirken duyduğu arya söyleyen sesi izleyerek tanımadığı insanların marazi hayatlarına dalan bir gezgin; patronuna kölece bağlılığı yüzünden korkunç bir eyleme sürüklenen karanlık, itici ve yabani bir hizmetçi; 1810 yılında İspanya’daki savaşta yaralanan, düşman bir ülkede amansız bir hayatta kalma mücadelesine girişen bir Fransız albay; 1918 yılının bir yaz gecesi Leman gölünde bulunup kurtarılan, ancak sonra yüreğini kavuran yurt özlemine yenik düşen bir Rus savaş esiri; yaşıtları üniversiteye giderken hâlâ liseye devam eden avare bir gencin öğretmeninin otoritesine isyan ettikten sonra ödediği ağır bedel.

Zweig bu öykülerde insanı insanlıktan çıkarıp en uç noktalara sürükleyen deneyimlerin izini sürerken, okuru da ister istemez karakterlerinin ruh çalkantılarının içine çekiyor…


AY IŞIĞI SOKAĞI ( Sayfa 1-20)

Fransa’nın bir liman kentinin denizci mahallesinde gezinirken duyduğu arya söyleyen sesi izleyerek tanımadığı insanların marazi hayatlarına dalan bir gezgin burada düşük sınıftan insanlarla ve bir kadına marazi bir bağlılık duyan bir adamla karşılaşır. Adamın anlattıklarına kulak verdiğinde ilginç bir aşkla karşılaşır.

“…0nun minnettar olduğunu ben de biliyordum...ama...ben...ben bunu duymak istiyordum...sürekli...sürekli...onun minnetini duymak bana iyi geliyordu...bayım, hissetmek, birinden daha iyi olduğunu hissetmek tarifsiz iyi geliyordu...hele aslında daha kötü biri olduğunu biliyorsa insan...” Sayfa 14

“...yabancı bir kentte yabancıydım...”(Sayfa 19)


LEPORELLA ( Sayfa 21-48)

Kütükteki adı Crescenz Anna Aloisia Finkenhuber,olan ana karakterimiz  39 yaşındadır. Zillertal’ın bir dağ köyünde evlilik dışı dünyaya gelmiştir. Herhangi bir özel meziyeti olmayan, çirkince çalışmaktan kadınlık özelliklerini kaybetmiş, az konuşan, çalışkan kız kurusu bir hizmetçidir. On iki yaşından beri hizmetçilik yapan kadın; kazandığından biraz daha fazla kazanma amacı anayurdu Tirol’den Viyana’ya gelir.  
Evin hanımının sıklıkla yaşadığı sinir krizleri nedeniyle sıkça hizmetçi değiştiren evde hiçbir şeye karışmayıp, işini yaparak uyum sağlar. Bir Nüfus sayımı esnasında evin beyi Baron’un Zillertal’da avlandığını söylemesi üzerine evin beyine karşı bir sempati duymaya başlar. Bu sempati çok geçmeden sadık bir köpeğin sahibine duyduğu marazi bağlılığa dönüşür. Bu bağlılık, kocası ile ilişkisi pek de iyi gitmeyen sürekli evde isteri krizi geçiren evin hanımına karşı düşmanlık beslemeye kadar gider.



Evin hanımı tedavi için sanatoryuma yatırılır. Bu sırada evin beyi gününü gün eder. Eve pek çok kadın gelir gider. Bu suç ortaklığı Crescenz’i Baron’a daha da yakınlaştırır. Evin beyine yardım etmek ona gizli bir keyif verir. Eve gelen şen şakrak opera öğrencisi bir kadın Donna Elvira’dan esinlenerek Crescenz’ Leporella adını koyar. Barones eve geri döndüğünde tedavinin pek de faydası olmamıştır. Kadının sinir bozukluğu devam eder.
Evdeki kavgalar dayanamayan Baron; artık bu cehenneme dayanamayacağını söyleyerek ava çıkar. Karısının havagazını açık bırakarak intihar etmesi ile Baron’un içine bir kurt düşer. Leporella’nın karısını öldürdüğünden emin gibidir. Hizmetçinin evdeki varlığı Baron’u rahatsız etmeye başlar.

“Düşünürken yorulur, yavaş kavrardı: Her yeni düşünce, zor geçiren bir elekten damla damla akarcasına zihninin derinlerine ulaşırdı, ama yeni bir şeyi sonunda içine çektiyse, bunu inatla bırakmaz sımsıkı tutardı.” (Sayfa 21)

“Ocağın o yuvarlak harlı ateşi onun güneşi, yıllar içinde kestiği binlerce ama binlerce odun da ormanıydı” (Sayfa 22)

“Gelgelelim rastlantının matkap uçları elmastandır ve içinde bolca tehlikeli tuzak barındıran kader, hiç umulmadık bir yerden kendine bir kapı bulmayı bilir ve kaya gibi sert mizaçları bile temelinden sarsarak darmadağın eder.” (Sayfa 26)

“Kim dönüp kendi gölgesine bakardı ki?” (Sayfa 34)

“Hayvan gibi çalışan bitkin ve yorgun canlının içinde bir insan uyanmıştı; karanlık, kapalı, kurnaz ve tehlikeliydi; içten pazarlıklı, kafası meşgul, huzursuz ve entrikacıydı.” (Sayfa 35) 

“Bu cehenneme şeytan bile daha fazla dayanamaz, bu işe bir son vermeli.” (Sayfa 39)


NİŞAN ( Sayfa 49-60)

Savaşın hüküm sürdüğü 1810 yılında Katalonya’da İspanyol ve Fransızların sıcak teması sırasında Albay hayatta kalmayı başarır. Düşman topraklarında yapayalnızdır. Ormanda saklanıp, Hostalric yönünde, Fransız birliklerine rastlayana kadar kaçmaya karar verir. Gece kaçacaktır. Ormanda saklanırken hem ölüm korkusuyla hem de çok geçmeden açlıkla, susuzlukla savaşmaya başlar.
Ormana gelen bir İspanyol askerini öldürür. Yakınlardaki köyden yiyecek istemek için öldürdüğü askerin üniformasını giymek zorunda kalır. Kendi üniformasına veda ettiğinde; kendisine bizzat Napoléon tarafından verilen “NİŞAN”ını da almayı unutmaz. Bu nişan onun için geçmiş günlerin en güzel anısıdır.

“…direnmek çılgınlık, kaçmak tehlikeli olurdu.”( Sayfa 49)

“Her şeye son verebilecek olan dolu tabancası ile huzursuzca oynadı. Parmağını tetiğe götürmesini engelleyen tek şey, gururuydu; bir ormanda boşuna, savaşmadan, birliklerinden uzak bir halde hayvanlar gibi geberip gitmenin vereceği acıydı.” (Sayfa 55)

 “Üniformasını bir ceset gibi terk edilmiş olarak görünce boğazında bir hıçkırık düğümlendi; tıpkı anneyle çocuk gibi onun varlığıyla bütünleşmiş olan bu üniformayı yirmi savaş boyunca taşımıştı.”(Sayfa 56)


LEMAN GÖLÜ KIYISINDA OLAY ( Sayfa 61-69)

Leman Gölü kıyısında,Villeneuve adlı İsviçre kasabasının yakınlarında, 1918 yılının bir yaz gecesi balıkçı tarafından bir adam bulunur. Bulunan adam bir Rus savaş esiri olan Boris’tir.
Otelin çok dil bilen müdürü pek çok dil denedikten sonra adamın Rus olduğu anlaşılır. Boris ülkesine geri dönmek istemektedir ama savaş tüm hızıyla devam etmektedir.

“- “Kusuruma bakmayın.. şeyi merak ettim..evime dönebilir miyim?”
- “Elbette Boris, elbette dönebilirsin evine.” 
- “Yarın olur mu?”
- “Hayır, Boris… henüz değil. Savaş bitmeden olmaz.”
- “Peki ne zaman? Ne zaman biter savaş?” 
- “Tanrı bilir onu biz bilemeyiz.”” ( Sayfa 66)

“- “Ama gidemezsin, Boris. Arada bir sınır var.”
- “Sınır mı?... Yüzerek geçerim karşıya”
- “Hayır Boris, olmaz.. Sınır yabancı bir ülke demektir. Geçirmezler seni oradan.”
- “Ama onlara bir şey yapmam ben! Silahımı attım. İsa adına onlara yalvarırsam karımın yanına gitmeme neden izin vermesinler ki?”
- “Hayır, seni geçirmezler, Boris. İnsanlar artık İsa'yi dinlemiyorlar.”” (Sayfa 67)
 “İnsanlar artık İsa'yı dinlemiyorlar.” (Sayfa 67)

“... yabancının soyadı bilinmediği için, mezarının başına ucuzundan tahta bir haç konuldu; isimsiz yazgıların üzerinde yer alan, Avrupamızı şimdi baştan başa kaplayan o küçük haçlardan biri...” (Sayfa 68)


AVARE ( Sayfa 69-74)

Liebmann yaşıtları üniversiteye giderken hâlâ liseye devam eden avare bir gençtir. Okula gittiği bir gün dersin başından itibaren öğretmenin baskısını hisseder. Öğretmeni ile girdiği ağız dalaşı Liebmann’ın sınıftan kaçarcasına çıkması sona erer. Acaba öğretmeninin otoritesine isyan ettikten sonra ödediği ağır bedel ne olacaktır.

“Dün, elinde ders kitaplarıyla akranları ile karşılaşmıştı, hepsi üniversite öğrencisi ve teğmendi, onu bir zamanlar çok seven insanlardı bunlar, ancak o hâlâ ağızları süt kokan okul çocuklarının arasında oturduğu ve ruhsuz bir sesle anlatılan şu zırvayı dinlemek zorunda olduğu için ona tuhaf bir küçümsemeyle, sessiz bir kibirle selam vermişlerdi.” (Sayfa 70)

“Acısını parçalara bölmeye başlayınca git gide sakinleşti.” (Sayfa 70)


KİTAPTAN NOTLAR


Ay Işığı Sokağı; Ay Işığı Sokağı, Leporella, Nişan, Leman Gölü Kıyısında, Avare olamak üzere 5 öyküden oluşan bir öyküler seçkisi. Kitap toplamda 69 sayfa olmasından dolayı öyküler de kısa ancak derin ve sarsıcı nitelikte bence.

Kitaba da adını veren, AY IŞIĞI SOKAĞI, okumakta ve anlamak zorlandığım, sıkıcı  bir öykü oldu benim için. 

Öyküler içerisinde beni en çok etkileyen öykü “LEMAN GÖLÜ KIYISINDA OLAY” adlı öykü oldu. Belki mülteci öğrencilerim de olduğu için beni derinden sarstı. 

LEPORELLA adlı öyküdeki kadın karakter bana daha önce blogumda da paylaştığım Anayurt Oteli’ndeki, Zebercet karakterini ve onun marazi takıntısını hatırlattı. Sonunu merak ederek ve keyifle okudum. 

NİŞAN; bir taraftan savaşın acımasız yüzünü gözler önüne sererken bir taraftan da yaşama tutkusu ile neler yapılacağını anlatan bir öyküydü. Yine keyifle okudum  

AVARE; kitabın en kısa ve kısa olmasına rağmen en çarpıcı öyküsü oldu benim için. Bir yakınım veli toplantısından sonra benzer şekilde; gönüllü ölümü seçti. Okurken ana karakter oymuş gibi geldi sanki. 

Kitaptaki öykülerin tamamında ve yazarın genel yazım tarzına uygun olarak karakterler ölüme doğrudan farkında olarak ya da olmayarak yürüyorlar. Leporella, Avare ve Leman Gölü Kıyısında Olay'da karakterlerin benzer intihar şekillerini seçmeleri de dikkatimden kaçmadı. Acaba yazarın kafasında tasarladığı ölüm şekli bu muydu? diye düşünmeden edemedim. 

Yine çok keyifli bir okuma oldu benim için. Stefan Zweig olup da kötü olması düşünülemez bence. İş Bankası Kültür yayınlarından çıkan Zweig kitaplarına severek devam edeceğim umarım bu paylaşımlardan sizler de keyif alırsınız...





STEFAN ZWEİG’in diğer kitapları için tıklayın….

KORKU


Not: YAZARIN GÖRSELLİ ALINTIDIR.

YENİ KİTAPLARLA GÖRÜŞME ÜZERE...

31 Aralık 2018 Pazartesi

STEFAN ZWEIG – BİR ÇÖKÜŞÜN ÖYKÜSÜ

MERHABALAR KİTAPLARIM OLMADAN ASLA TAKİPÇİLERİ;


Yakın Dönem Alman Edebiyatı deyince aklıma gelen iki isimden ilki Franz Kafka, ikincisi Stefan Zweig olur herhalde. Stefan Zweıg'ın kitaplarını seri haline getirmeye çalışıyorum son dönem kitap alışverişlerimde. 


Blogum da okuyucularım da bu durumdan nasibini alıyor haliyle... Sizlerle Sweig'ın Novellalarından BİR ÇÖKÜŞÜN ÖYKÜSÜ'nü paylaşmayı istiyorum sizlerle... 

2018'in son paylaşımında bu da benim ağacım olsun...


“O da kadınların çoğu gibi tümüyle başkalarının ruh halinden beslenirdi. Arzulandığı zaman güzeldi, zeki insanların arasında nüktedandı, gururu okşandığında kibirliydi, sevildiği zaman âşıktı.” (Sayfa 33)


ARKA KAPAK 

Bu son derece çarpıcı çöküş öyküsü, XV. Louis döneminde Fransız sarayında epey etkili olmuş aristokrat bir kadının gerçek yaşamına dayanır. Madame de Prie günün birinde gözden düşer ve kral tarafından Normandiya’ya sürülür. İktidar sahibi ve ilgi odağı olduğu hareketli ve eğlenceli Paris günlerinden sonra, ne kadar süreceği belli olmayan, kendisiyle baş başa kalacağı bir sürgün dönemi beklemektedir onu. Ancak iktidar savaşları, entrika ve eğlenceden ibaret boş saray hayatı varoluşuna anlam katan tek şeydir. Hem kendini hem çevresindekileri sürekli kandırma eğilimindeki bu sığ ve kibirli kadın, malikânesinde gösterişli eğlenceler düzenleyerek Paris’teki hayatını yeniden canlandırmaya çalışır. Giderek mantıklı düşünme yetisini bütünüyle yitiren Madame de Prie, yeniden bütün dikkatleri üzerine çekebilmek için inanılmaz bir plan yapar.


ÖZET

“Mektubun üzerindeki kraliyet mührünü ve getirdiği sıkıntılı haberin birinde olan subayın biraz şaşkın halini görmesine karşın ne merakını ne de kaygısını açığa vurdu.” (Sayfa 1)

“Saraya gündüz dönebilmek için yola gece çıkmak istiyordu” (Sayfa 4)


Kraliçe nedimesi Madame de Prie; gözden düşünce; Normandiya’daki şatoya sürülür. Madame de Prie başta durumu soğukkanlılıkla karşılar ve geçici bir durum olarak algılar.
Balolar, eğlenceler, aristokratlar arasında yaşadığı, sözünün geçtiği Paris’i bırakıp, şatosuna çekilir. Ancak sıkıcı, gösterişten uzak köy yaşantısı, yalnızlık kadını bir canavar gibi sarıp sarmalar. 

“Issızlık bütün odalarda hain bir hayvan gibi oturmaktaydı, kimsenin buralara girmediği yıllar içinde semirmişti ve kadın hayvanın üzerine atılmasından korktu.” (Sayfa 9)


Sırf yalnızlıktan kurtulmak adına köyün rahibiyle arkadaşlık kurar. Köyün rahibinin Paris’te eğitim görmek isteyen yeğeni ile gönül ilişkisi kurar. Madam’ın yeni aşığının amacı Paris’te eğitim görmek için Madamın kendisine hatırlı kişilerle aracılık yapmasıdır.

“Ama burada günler nasıl da uzundu. Saatler, sanki insanlar gibi temkinli adımlarla ilerliyordu ve madam onları hızlandıracak hiçbir yol bilmiyordu. Ne yapacağını bulamıyordu; içinde her şey susmuş, yüreğinin anlamlı müziği, anahtarı kaybolmuş müzikli saat gibi ölmüştü.” (Sayfa 9) 


Gün geçtikçe Madame de Prie, yalnızlığın da etkisiyle mantıklı düşünme gücünü kaybeder. Bu günlerde Paris’e artık geri dönemeyeceğini de anlamış bulunmaktadır. Kendi yerine Kraliçe Nedimesi olarak Madame de Calaincourt getirilmiştir.

“Öldü sanılıp gömülmüş, ancak toprağın altinda tabutunun içinde uyanıp bağırıp çağıran, kıyameti koparan ve duvarları yumruklayan biri gibi hissediyordu kendini kadın. Ancak onu yukarıda duyan yoktu, insanlar toprağın üzerinde hafif adımlarla yürüyor, onun sesiyle yalnızlığın içinde boğulup gidiyordu.” (Sayfa 21)
Çevresindekilerin onun yoksunluklarından beslenmemesi için; varını yoğunu Paris’teki şaşalı yaşamını canlandırmak için partiler yapmaya harcar. Bu partiler Madamın aldığı kararın ilk basamağıdır.


ALINTILAR

“Tek bir insanın diğeri için neler ifade edeceğini hiç bilmemişti, çünkü hiç yalnız kalmamıştı.” (Sayfa 13)

“Uçuruma dans ederek düşmek istiyordu” (Sayfa 31)

“Kıskançlığın, kinin, yalanın olmadığı bir yaşam yaşamaya değmezdi.” (Sayfa 34)

“Evde bir ölü var, farkında değil misiniz?” (Sayfa 36)

“Çünkü ölüm sözcüğü bir sarhoşun yüreğine bile çekiç gibi inerdi.” (Sayfa 36)

“…insanlık tarihi davetsiz misafirleri sevmezdi; kahramanlarını kendi seçer, ne kadar usandırıcı bir çabaya girerlerse girsinler hakkı olmayanları acımasızca geri çevirirdi; talihin ilerlemekte olan arabasından düşen kişi, arabaya bir daha yetişemezdi. (Sayfa 48)


KİTAPTAN NOTLAR

Öncelikle her zamanki gibi içeriğe geçmeden kitabın fiziki  yapısı ile başlamak istiyorum. Bir Çöküşün Öyküsü, tek öyküden oluşan, 48 sayfalık bir kitap. Kapağı içerikle son derece uyumlu ve güzel hazırlanmış. Görselde kadının çöküşünü ve gözlerindeki tarifsiz kederi görmek mümkün.

Yazarın her kitabını okuduğumda her öyküsünü bitirdiğimde aynı duyguya kapılıyorum. Zweıg bence; karakterlerin ruh tahlillerinde, karakterin duygu durumunu yansıtmada öyle başarılı ki; karakterlerle kolay empati kurmamızı, karakteri sevmesek de anlamamızı sağlıyor.

Yazarın kutlanması gereken diğer konuda bence diğer pek çok kitabındaki gibi kadın ruhunu çok iyi anlatması. Bence kadın ruhunu en iyi çözen erkek yazar diyebilirim. Sanıyorum yazarın bu konuda bir seçimi de söz konusu. Çünkü kahramanları ağırlıklı olarak kadınlar. Henüz İş Bankası Kültür Yayınları tarafından çevrilmedi ama, geçtiğimiz yıllarda okuduğum yazarın romanı “ACIMAK” da muazzamdı. Koridor Yayınları ya da İş Bankası keşke yeniden çevirisini yapsa. Bendeki kitapta dizgi hataları var ve yazı karakteri çok küçük.

Kitaptaki küçük ayrıntılardan biri de 19.yy’da Fransa’daki Osmanlı etkisinin kitapta yer bulması oldu. İçinde Türk kelimesi geçince ister istemez dikkatimi çekti.
Türk tatlılarını ve içeceklerini macera dolu görkemden gözleri kamaşmış konuklara sunuyorlardı.” (Sayfa 38)

Kitapta Madame de Prie’nin sergilediği tiyatro sahnesi bence kitabın en güzel sahnelerinden. Bu bölüm Madame de Prie’yi sonuna götüren basamakları yansıtma bakımından güzel kurgulanmış bence.

Yazarın pek çok öyküsünde hâkim olan ve kendi gönüllü ölümüne de gönderme olan intihar etme arzusu, intiharı bir kurtuluş görme durumu bu kitaba da damgasını vurmuş. Pek çok eserinde olduğu gibi, bu eseri de doğrudan ya da dolaylı intihara sahne olmuş.

Yeni kitaplarla görüşmek dileğiyle….

STEFAN ZWEİG’in diğer kitapları için tıklayın….

KORKU

Not: YAZARIN GÖRSELLİ ALINTIDIR.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...